Theo thông báo của Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình, với điều kiện thời tiết hiện nay nắng nóng xen kẽ các đợt mưa dông, nhiều đối tượng dịch hại như rầy các loại, bệnh lem lép hạt, bệnh khô vằn... có điều kiện thuận lợi để phát sinh và gây hại trên đồng ruộng. Vì vậy, việc thường xuyên thăm đồng, phát hiện sớm và xử lý đúng đối tượng, đúng thời điểm là rất cần thiết, nhằm hạn chế thiệt hại và bảo vệ năng suất lúa cuối vụ.
Chủ động phòng trừ rầy nâu, rầy lưng trắng
Đối tượng đầu tiên bà con cần đặc biệt lưu ý là rầy nâu, rầy lưng trắng. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa dông như hiện nay, rầy có khả năng phát sinh và gây hại mạnh. Rầy thường tập trung ở phần gốc cây lúa, vì vậy bà con cần thường xuyên thăm đồng, kiểm tra kỹ phần gốc lúa tại nhiều vị trí trên ruộng để phát hiện sớm. Khi phát hiện rầy với mật độ trên 1.000 con trên một mét vuông, bà con cần khẩn trương khoanh vùng và tiến hành xử lý bằng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn. Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình khuyến cáo có thể sử dụng một trong các loại thuốc như Brimgold 200WP, Nitensuper 220SL/500WP, Acnipyram 50WP, Supercheck 720WP để phòng, trừ.
Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là lựa chọn thuốc mà còn phải phun đúng kỹ thuật. Khi phun thuốc trừ rầy, bà con cần hướng vòi phun sát phần gốc lúa, nơi rầy tập trung; phun kỹ các “ổ rầy” để diệt trừ triệt để, hạn chế rầy tiếp tục phát tán và lây lan sang những diện tích khác. Nếu có điều kiện, trước khi phun nên cho nước vào ruộng để rầy di chuyển lên phía trên, giúp thuốc tiếp xúc với rầy tốt hơn. Bà con cũng nên rẽ lối trên ruộng, khoảng cách giữa các lối từ 1,2 đến 1,5 mét, để thuốc có thể tiếp xúc trực tiếp với nơi rầy cư trú. Đặc biệt, khi phun thuốc trừ rầy, ruộng cần có nước để nâng cao hiệu quả phòng trừ.
(Cánh đồng lúa hè thu đang giai đoạn trổ tại thôn Quý Mỹ)
Không chủ quan với bệnh khô vằn
Bên cạnh rầy, bệnh khô vằn cũng đang là đối tượng cần được bà con quan tâm. Hiện nay, bệnh khô vằn đã xuất hiện trên hầu hết các trà lúa tại nhiều thôn trên địa bàn xã và có khả năng tiếp tục gia tăng từ nay đến cuối vụ. Thời tiết nắng nóng xen kẽ những ngày nhiều mây, có mưa dông rải rác là điều kiện thuận lợi để bệnh phát sinh, nhất là trên những ruộng gieo sạ dày hoặc bón thừa phân đạm. Khi phát hiện bệnh, bà con có thể sử dụng một trong các loại thuốc như Validacin 5SL; Vanicide 5SL, 5WP; Validan 3SL, 5WP; Anvil 5SC; Tilt Super 300EC để phòng, trừ theo hướng dẫn. Khi phun, cần rẽ lối trên ruộng, đưa vòi phun xuống sát gốc lúa, tập trung phun kỹ những “ổ bệnh” và khu vực lúa gần bờ. Đồng thời, bà con cần vệ sinh sạch cỏ trên bờ ruộng. Đối với những ruộng bị bệnh nặng, cần xử lý thuốc 2 lần, mỗi lần cách nhau từ 5 đến 7 ngày.
Việc phát hiện sớm bệnh khô vằn có ý nghĩa rất quan trọng, bởi nếu để bệnh phát triển mạnh trong giai đoạn cuối vụ, cây lúa sẽ bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến năng suất và chất lượng hạt.
Chủ động phòng bệnh lem lép hạt
Ở giai đoạn lúa trổ – chín, bà con cũng cần đặc biệt chú ý đến bệnh lem lép hạt. Đối với những giống lúa mẫn cảm như Thiên ưu 8, BC15, TBR225, KD18, ML232, QNam 9..., Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã khuyến cáo bà con chủ động phun phòng bệnh. Một số loại thuốc được hướng dẫn sử dụng gồm Tilt Super 300EC, Amistar Top 325SC, Nativo 750WG. Thời điểm phun phòng là sau khi lúa trổ đều và ráo sương.
Việc phun phòng đúng thời điểm sẽ góp phần hạn chế bệnh phát sinh, bảo vệ hạt lúa trong giai đoạn hình thành và chín, qua đó góp phần nâng cao chất lượng và năng suất cuối vụ.
Theo dõi sâu cuốn lá nhỏ trên những ruộng trổ muộn
Đối với sâu cuốn lá nhỏ, hiện nay sâu non gây hại rải rác trên lúa với mật độ thấp, trong khi bướm vẫn tiếp tục xuất hiện trên đồng ruộng. Theo dự báo, sâu non có khả năng gây hại trên những chân ruộng gieo sạ muộn, trổ sau ngày 15 tháng 8. Do đó, bà con cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm sâu non, đặc biệt là sâu ở tuổi nhỏ, từ tuổi 1 đến tuổi 3. Khi phát hiện sâu với mật độ từ 10 con trên một mét vuông trở lên, bà con có thể sử dụng một trong các loại thuốc như Incipio 200SC, Virtako 40WG, Angun 5WG, Dylan 10WG để phòng, trừ kịp thời.
Điều quan trọng là không nên chờ đến khi sâu phát triển với mật độ cao, gây hại rõ rệt mới xử lý. Việc kiểm tra đồng ruộng thường xuyên sẽ giúp bà con phát hiện sớm và chủ động phòng trừ hiệu quả hơn.
Không bỏ qua các đối tượng gây hại khác
Ngoài những đối tượng trên, bà con cần tiếp tục theo dõi các loại sâu bệnh và côn trùng gây hại khác như sâu đục thân, bọ xít đen, bọ xít dài... Những đối tượng này có thể phát sinh cục bộ tại một số khu vực. Vì vậy, việc thăm đồng thường xuyên vẫn là biện pháp quan trọng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời khi mật độ gây hại cao.
Bên cạnh đó, bà con cần tiếp tục thực hiện các biện pháp diệt chuột như sử dụng bẫy kẹp, bẫy bán nguyệt và các biện pháp thủ công phù hợp khác nhằm hạn chế thiệt hại cho sản xuất.
Thăm đồng thường xuyên – bảo vệ thành quả cuối vụ
Giai đoạn trổ – chín là thời điểm cây lúa chuẩn bị hoàn thành chu kỳ sinh trưởng và hình thành năng suất. Sau nhiều tháng gieo trồng, chăm sóc, đây là lúc bà con cần đặc biệt quan tâm bảo vệ thành quả sản xuất. Theo Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình, trong điều kiện thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa dông hiện nay, nguy cơ sâu bệnh phát sinh vẫn còn cao. Vì vậy, bà con nông dân cần tăng cường thăm đồng, kiểm tra kỹ ruộng lúa, nhất là phần gốc lúa, những khu vực gần bờ và những nơi cây lúa sinh trưởng dày, tốt. Khi phát hiện sâu bệnh, cần xác định đúng đối tượng, mật độ và thực hiện biện pháp phòng trừ phù hợp theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn; không nên phun thuốc tràn lan khi chưa cần thiết.
Đồng thời, khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bà con cần tuân thủ đúng hướng dẫn về loại thuốc, liều lượng, thời điểm và kỹ thuật phun; bảo đảm an toàn cho người sản xuất, môi trường và sản phẩm nông nghiệp.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình đề nghị Ban nhân dân và khuyến nông viên cơ sở của 21 thôn tăng cường thông tin, tuyên truyền để bà con nông dân chủ động kiểm tra đồng ruộng và thực hiện các biện pháp phòng, trừ dịch hại đạt hiệu quả. Một mùa vụ thắng lợi không chỉ phụ thuộc vào điều kiện thời tiết mà còn phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động của người sản xuất.
Thăm đồng thường xuyên – phát hiện sâu bệnh sớm – xử lý đúng đối tượng – đúng thời điểm – đúng kỹ thuật, chính là những việc bà con cần thực hiện ngay trong giai đoạn hiện nay để bảo vệ năng suất và chất lượng lúa Hè Thu năm 2026.