(Người dân Tất Viên làm luống trồng kiệu)
Trên những ruộng đất cát trắng, ông Trần Văn Tiên (thôn Tất Viên) đang tỉa từng củ kiệu giống để chuẩn bị trồng trên diện tích 3 sào. Theo ông Tiên, nhiều năm nay, gia đình ông thường giữ lại một phần củ kiệu sau thu hoạch để làm giống cho vụ sau nhằm giảm chi phí đầu tư.
“3 sào đất cần khoảng 50kg củ giống. Giá kiệu giống hiện khoảng 37 nghìn đồng/kg nên nếu phải mua toàn bộ thì chi phí khá cao. Vì vậy, gia đình tôi cũng như nhiều hộ khác thường để dành giống từ vụ trước, thiếu mới mua thêm. Nếu thời tiết thuận lợi, khoảng tháng 11 âm lịch có thể bắt đầu thu hoạch” - ông Tiên cho biết.
(Ông Tiên đang tỉa củ kiệu theo từng hàng trên đất cát)
Theo các hộ dân, cây kiệu khá phù hợp với vùng đất cát ở Tất Viên. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng, củ kiệu nơi đây có màu trắng, sạch, thơm và giòn, được thị trường ưa chuộng. Tuy nhiên, giá bán những năm gần đây thiếu ổn định khiến người dân thận trọng hơn trong việc mở rộng diện tích.
Cách đó không xa, vợ chồng ông Trương Văn Sơn cũng đang xuống giống 2 sào kiệu. Ông Sơn cho hay, sau khi thu hoạch, những củ đạt chất lượng được lựa chọn làm giống và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát. Đến khoảng giữa tháng Bảy, tháng Tám âm lịch, khi thời tiết bắt đầu có mưa, người dân tiến hành xuống giống.
“Kiệu giống nếu bảo quản không tốt dễ bị khô, hao hụt, ảnh hưởng đến khả năng nảy mầm. Sau khi trồng, chúng tôi dùng rơm rạ phủ quanh luống để hạn chế đất bị rửa trôi khi mưa lớn. Kiệu thích hợp với thời tiết mưa nhỏ xen kẽ nắng; nếu nắng nóng kéo dài sẽ ảnh hưởng đến quá trình nảy mầm và sinh trưởng” - ông Sơn chia sẻ.
(Nông dân dùng cào tạo những hàng nhỏ đều nhau trên luốn để tỉa kiệu)
Kỳ vọng vụ kiệu cuối năm
Theo nông dân Tất Viên, so với một số loại hoa màu khác, cây kiệu có thể mang lại lợi nhuận cao hơn, nhưng hiệu quả sản xuất phụ thuộc nhiều vào năng suất, giá bán và đầu ra.
Thực tế, khi kiệu được mùa, nguồn cung tăng thì giá thường giảm. Có thời điểm thương lái thu mua với giá thấp khiến người trồng gặp khó. Đây cũng là một trong những nguyên nhân diện tích trồng kiệu trên địa bàn có xu hướng giảm so với trước.
Mỗi năm, nông dân Tất Viên thường sản xuất 2 vụ kiệu Đông Xuân và Hè Thu. Từ khi xuống giống đến thu hoạch mất khoảng 5 - 6 tháng. Chi phí đầu tư cho một sào kiệu hơn 1 triệu đồng, gồm tiền giống, phân bón và các khoản chi phí sản xuất khác.
(Củ kiệu giống)
Trong quá trình chăm sóc, người trồng phải thường xuyên làm cỏ, tưới nước khi nắng nóng và chủ động phòng trừ sâu bệnh. Nếu thời tiết thuận lợi, năng suất có thể đạt khoảng 200 - 300kg/sào.
Đặc biệt, vụ kiệu cuối năm được người dân kỳ vọng bởi thời điểm thu hoạch thường trùng với giai đoạn nhu cầu thị trường tăng cao, nhất là dịp Tết. Củ kiệu sau thu hoạch được sử dụng để chế biến nhiều món ăn quen thuộc, thường xuất hiện trong mâm cơm ngày Tết của các gia đình.
(Phủ rơm quanh mép luống để hạn chế sạt lở khi trời mưa)
Từ lâu, vùng đất cát Tất Viên được biết đến là một trong những vùng trồng kiệu của Thăng Bình. Điều kiện đất đai phù hợp cùng kinh nghiệm canh tác được người dân tích lũy qua nhiều năm đã tạo nên sản phẩm kiệu có đặc trưng riêng.
Những ngày này, trên các cánh đồng Tất Viên, không khí sản xuất lại rộn ràng. Người làm đất, người lên luống, người lựa từng củ giống, tất bật chuẩn bị cho vụ mới.
Dù giá cả và đầu ra vẫn còn nhiều biến động, cây kiệu vẫn là một trong những cây trồng mang lại thu nhập khá cho nông dân địa phương. Với kinh nghiệm sản xuất lâu năm, người dân Tất Viên tiếp tục duy trì nghề trồng kiệu, kỳ vọng vụ mới thời tiết thuận lợi, năng suất cao, giá bán ổn định để nâng cao thu nhập.