Những giá trị truyền thống quý báu như: lòng yêu nước, yêu quê hương, yêu thương đùm bọc lẫn nhau, thủy chung, hiếu nghĩa, hiếu học, cần cù và sáng tạo trong lao động, bất khuất, kiên cường vượt qua mọi khó khăn, thử thách đã được gia đình Việt Nam gìn giữ, vun đắp và phát huy trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước. Qua nhiều thời kỳ phát triển, cấu trúc và quan hệ trong gia đình Việt Nam có những thay đổi, nhưng 04 chức năng cơ bản của gia đình như: Chức năng sinh sản và tái sản xuất lao động; Chức năng kinh tế; Chức năng giáo dục và xã hội hóa cá nhân; Chức năng thỏa mãn nhu cầu tinh thần, tâm lý, tình cảm... vẫn tồn tại, và gia đình vẫn là nhân tố quan trọng không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
Từ lâu, vấn đề gia đình đã được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm - Mọi chủ trương đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đều hướng vào mục đích: Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần nhân dân, nhằm tạo ra bộ mặt văn hóa của mỗi thành viên, mỗi gia đình, làng xã, tạo động lực góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội vì mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, đất nước đã đạt được những thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho mọi gia đình. Kinh tế hộ gia đình thực sự đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự tăng trưởng. Phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở phát triển, ngày càng có nhiều gia đình văn hóa, làng văn hóa, thôn, tổ dân phố văn hóa, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Công tác xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm đã giúp cho nhiều gia đình thoát nghèo và nâng cao mức sống. Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ cho các gia đình đặc biệt khó khăn, gia đình có công với cách mạng, gia đình ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Những giá trị nhân văn mới, tiêu biểu là bình đẳng giới và quyền trẻ em, vai trò của người phụ nữ, người cao tuổi trong gia đình và xã hội ngày càng được đề cao. Quyền trẻ em đã được pháp luật thừa nhận, được xã hội và gia đình thực hiện và tôn trọng. 05 vai trò cơ bản của gia đình như: Vai trò của gia đình trong vấn đề giáo dục; Vai trò của gia đình trong chăm sóc sức khỏe; Vai trò của gia đình trong vấn đề bình đẳng giới và phòng chống bạo lực gia đình; Vai trò của gia đình trong phòng chống tệ nạn xã hội và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; Vai trò của gia đình trong vấn đề giữ gìn văn hóa truyền thống.... đã và đang được phát huy.
Nhìn lại quá trình phát triển của huyện Thăng Bình trong những năm qua, chúng ta dễ dàng nhận thấy những đổi thay tích cực trong cuộc sống của mỗi gia đình, làng, xã. Đường làng, ngõ xóm khang trang sạch đẹp; mức sống vật chất, mức hưởng thụ các giá trị văn hóa tinh thần được cải thiện rõ rệt; cơ sở vật chất hạ tầng như: Điện - Đường - Trường - Trạm... được chăm lo xây dựng. Tính năng động xã hội của một bộ phận dân cư, đặc biệt là lớp trẻ đã làm cho nhiều vùng quê trong huyện sống động hẳn lên...
Tuy vậy, mặt trái của kinh tế thị trường cũng in dấu ấn khá rõ trong đời sống xã hội hiện nay, để lại những hậu quả xã hội nghiêm trọng. Điều đáng lo ngại là sự xuống cấp về đạo đức trong một số gia đình, cá nhân là hiện tượng có thật. Nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình như hiếu nghĩa, thủy chung, kính trên nhường dưới, tương thân, tương ái, bao dung độ lượng đang có biểu hiện bị xâm thực bởi lối sống thực dụng, ích kỷ lai căn trong một bộ phận tuổi trẻ. Các tệ nạn xã hội và tình trạng bạo hành trong gia đình, trẻ em bị xâm hại, trẻ em vi phạm pháp luật đang có chiều hướng phát triển.
Nguyên nhân của tình hình nói trên có phần do nhận thức của xã hội về vị trí, vai trò chức năng của gia đình và công tác gia đình; công tác quản lý Nhà nước về gia đình chưa theo kịp sự phát triển của đất nước; Những mặt tích cực của gia đình chưa được phát huy. Nhiều vấn đề bức xúc về gia đình chưa được xử lý kịp thời.
Các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể chưa quan tâm đúng mức việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác gia đình nhất là từ sau khi giải thể Ủy ban dân số gia đình và trẻ em các cấp!
Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước ta đã kịp thời ban hành các văn bản như: Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2015); Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (sửa đổi và bổ sung năm 2004); Chỉ thị số 49 ngày 21/2/2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về xây dựng gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Nghị quyết số 47 ngày 22/3/2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách Dân số và kế hoạch hóa gia đình; Quyết định số 629 ngày 29/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030; Luật phòng, chống bạo lực gia đình được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2007.
Đặc biệt từ khi có Quyết định số 72 ngày 04 tháng 5 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ lấy ngày 28 tháng 6 hằng năm là Ngày Gia đình Việt Nam, từ đó trách nhiệm của lãnh đạo các cấp, các ngành, các đoàn thể và tổ chức xã hội cùng toàn thể các gia đình được đề cao nhằm thực hiện phong trào “Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc”, đẩy mạnh công tác phòng chống bạo lực gia đình, bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, trong đó đặc biệt chú trọng xây dựng gia đình văn hóa.
Hưởng ứng các phong trào trên, các địa phương trong huyện đã tổ chức phát động thi đua sâu rộng trong mọi gia đình, trong mọi thôn, tổ dân cư và đã đạt được những kết quả tốt đẹp. Qua phong trào thi đua, mỗi năm có thêm nhiều gia đình văn hóa, gia đình kiểu mẫu, gia đình hiếu học được công nhận và bình chọn. Kinh tế - xã hội càng phát triển, công tác gia đình càng phải được chú trọng. Theo chỉ đạo của UBND huyện, trong thời gian đến, công tác gia đình ở huyện Thăng Bình chúng ta cần phải tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm như:
- Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động bằng nhiều hình thức để phổ biến rộng rãi đến mọi gia đình về nội dung các văn bản liên quan đến công tác gia đình.
- Tham mưu, đề xuất với UBND các cấp đưa nội dung công tác gia đình vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và bố trí kinh phí bảo đảm thực hiện nội dung công tác gia đình theo quy định.
- Tiến hành đánh giá thực trạng về gia đình và công tác gia đình tại địa phương. Xác định những vấn đề bức xúc liên quan đến gia đình tại địa phương và đưa ra các giải pháp bảo đảm tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
- Tiếp tục tổ chức thực hiện các mục tiêu của chiến lược xây dựng Gia đình Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo tinh thần Chỉ thị số 49 ngày 21 tháng 2 năm 2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.
- Thực hiện công tác điều tra, thu thập, tổng hợp thống kê số liệu về gia đình và phòng chống bạo lực gia đình tại địa phương theo Quyết định số 238 ngày 20 tháng 1 năm 2009 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.