(Ảnh: Cây Mù u ở thôn Tất Viên có tuổi đời hơn 200 năm)
Cây mù u ở đình làng Tất Viên thuộc họ Cồng, có đặc điểm phân cành thấp, sinh trưởng chậm và tán rộng. Cây cao hơn 20m, lá dày cứng với nhiều gân phụ song song. Hoa màu trắng, nở quanh năm nhưng thường rộ vào hai thời điểm là cuối mùa xuân và cuối mùa thu. Thân cây lớn đến mức năm người ôm không xuể, quanh thân nổi lên nhiều u lớn, lớp vỏ xù xì như những vảy thời gian, in dấu tuổi đời của cây qua từng năm tháng.
(Ảnh: Ông Nguyễn Hữu Quang đứng bên thân cây mù u cổ thụ)
Ông Nguyễn Hữu Quang - Trưởng thôn Tất Viên cho biết, theo lời các bậc cao niên trong làng, cây mù u này đã có tuổi đời hơn 200 năm và nằm trong khuôn viên thôn rộng khoảng 150m². Người dân địa phương quen gọi là cây “u đình” vì theo điển tích xưa, cây mọc cách đình làng cũ khoảng 2 - 3m. Trước đây, mỗi khi vào mùa xuống đồng hay sau khi thu hoạch, người dân trong làng thường tổ chức lễ cúng đình. Với khoảng 100 năm tồn tại, trải qua thời kỳ kháng chiến, đình làng xuống cấp không thể khôi phục nên đã được đưa về tiền hiền để thờ cúng. Đến nay, dấu tích của đình xưa không còn, chỉ còn lại cây mù u cổ thụ như một chứng tích của quá khứ.
(Ảnh: Khối u nhô ra trên thân cây khá đẹp mắt)
“Từng có nhiều người đến hỏi mua cây để xẻ gỗ nhưng người dân trong làng nhất quyết không bán và xem đây là báu vật của làng. Cây đã chứng kiến bao thế hệ người dân thôn Tất Viên sinh ra, lớn lên và gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần cũng như các sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của làng” - ông Quang chia sẻ.
(Ảnh: Gốc cây có đường kính to đến nỗi mà năm người ôm không xuể)
Theo ông Quang, cách đây vài năm, chính quyền xã Bình Phục (cũ) đã lập hồ sơ đề nghị công nhận cây mù u là cây di sản, nhằm tôn vinh giá trị của một thực thể tự nhiên quý hiếm, đồng thời thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên và quyết tâm gìn giữ hồn cốt của làng quê.
(Ảnh: Cây mù u cổ thụ có hình dáng bonsai gắn liền với đời sống người dân làng Tất Viên)
Đối với người dân Tất Viên, cây mù u không chỉ đơn thuần là một cây cổ thụ, mà còn là “chứng nhân” của lịch sử làng quê qua bao thế hệ. Bộ rễ xù xì bám sâu vào lòng đất như biểu tượng cho ý chí kiên cường và sức sống bền bỉ của cha ông, góp phần gìn giữ ký ức và truyền thống của vùng đất này./.