(Những chiếc đầu lân được làm thủ công với đường nét tinh xảo, màu sắc bắt mắt)
Những ngày cuối tháng 5, chúng tôi có dịp ghé cơ sở làm đầu lân của anh em Hải, Sơn tại thị trấn Hà Lam (cũ). Trong không gian rộng vài chục mét vuông, hàng chục đầu lân đủ kích cỡ, màu sắc được treo kín khắp nơi. Có chiếc đã hoàn thiện, có chiếc vẫn còn đang trong quá trình dán giấy, vẽ họa tiết. Tiếng cọ quét màu, tiếng dán giấy hòa cùng không khí làm việc nhộn nhịp tạo nên nét đặc trưng của một làng nghề truyền thống.
(Anh Sơn tỉ mỉ trang trí các họa tiết cho đầu lân)
Gắn bó với nghề từ năm 2008, anh Trần Duy Sơn từng có thời gian rời quê ra thành phố Đà Nẵng làm công việc khác. Thế nhưng niềm yêu thích với múa lân từ thuở nhỏ đã thôi thúc anh quay về quê vào năm 2023 để tiếp tục theo đuổi nghề cũ. “Ngày nhỏ mê múa lân nên dần yêu thích rồi gắn bó với nghề lúc nào không hay”, anh Sơn chia sẻ.
Hiện nay, mỗi ngày cơ sở của hai anh em sản xuất khoảng 24 đầu lân các loại, chủ yếu là lân sườn và lân đúc. Theo anh Sơn, lân sườn có khung làm bằng tre, mây, bên ngoài phủ vải và dán giấy nên trọng lượng nhẹ, phù hợp cho các đội múa lân biểu diễn, thi đấu. Trong khi đó, lân đúc được làm hoàn toàn bằng giấy dán lên khuôn, có độ cứng cao nhưng trọng lượng nặng hơn.
Cũng vì sự khác biệt này mà giá bán giữa hai loại đầu lân có sự chênh lệch. Đầu lân sườn có giá từ 3 - 5 triệu đồng/chiếc, còn lân đúc dao động từ 300 nghìn đồng đến 1,2 triệu đồng/chiếc. Nếu được bảo quản tốt, mỗi đầu lân có thể sử dụng khoảng 3 năm.
Không chỉ làm đầu lân, cơ sở của anh em Hải, Sơn còn sản xuất mặt nạ phục vụ dịp Trung thu. Trung bình mỗi tháng, cơ sở cung cấp ra thị trường khoảng 300 sản phẩm đầu lân, mặt nạ với nhiều mẫu mã, kích cỡ khác nhau. Khách hàng đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Mỗi năm, nghề làm đầu lân mang lại cho gia đình nguồn lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng.
(Anh Hải giới thiệu mẫu đầu lân khung sườn vừa hoàn thiện)
Theo anh Trần Duy Hải, làm đầu lân là nghề đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ. Từ khâu dán giấy, tạo độ cứng cho khung lân đến công đoạn trang trí đều yêu cầu người thợ phải có kinh nghiệm và sự khéo léo. “Khó nhất là vẽ đôi mắt cho đầu lân. Đôi mắt phải có thần thái, có hồn thì đầu lân mới đẹp và sinh động”, anh Hải cho biết.
Hiện cơ sở tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương với thu nhập khoảng 4,5 triệu đồng/người/tháng. Vào dịp hè, nhiều học sinh cũng đến học nghề, phụ việc để kiếm thêm thu nhập.
(Trong thời gian nghỉ hè, nhiều học sinh tranh thủ đến phụ làm đầu lân để kiếm thêm thu nhập)
Tuy nhiên, để giữ được nghề truyền thống này không phải điều dễ dàng. Anh Hải cho biết từng có giai đoạn hai anh em phải tạm ngưng nghề suốt 6 năm do đầu lân nhập khẩu giá rẻ tràn vào thị trường, trong khi nguyên liệu sản xuất ngày càng tăng cao. Dẫu vậy, nhờ độ bền và tính thẩm mỹ riêng, đầu lân thủ công vẫn được nhiều khách hàng lựa chọn.
Được biết, hiện nay, thị trấn Hà Lam (cũ) có khoảng 6 hộ còn gắn bó với nghề làm đầu lân, cung cấp hàng nghìn sản phẩm ra thị trường mỗi năm. Nếu trước đây nghề chỉ nhộn nhịp từ khoảng tháng 3 âm lịch thì nay, nhu cầu tăng cao giúp nhiều cơ sở sản xuất gần như quanh năm.