(Ảnh: Quang cảnh khai giảng năm học mới tại Trường THPT Tiểu La)
Ngày khai giảng là một dấu mốc đẹp. Nhưng sau ngày hội ấy, một năm học kéo dài nhiều tháng mới thực sự bắt đầu. Đó là hành trình của học tập, rèn luyện, trưởng thành. Và để hành trình ấy diễn ra thuận lợi, an toàn của học sinh phải luôn được đặt lên hàng đầu. Một năm học an toàn không chỉ có nghĩa là không xảy ra tai nạn mà an toàn còn là khi học sinh được học tập trong môi trường thân thiện; được tôn trọng, lắng nghe, được bảo vệ trước những nguy cơ từ bên ngoài và trên không gian mạng, được trang bị kỹ năng để tự bảo vệ mình và biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
An toàn từ hành trình đến trường
Một trong những vấn đề gần gũi nhất với học sinh mỗi ngày chính là an toàn giao thông. Mỗi buổi sáng, hàng nghìn lượt học sinh đến trường. Những tuyến đường trước cổng trường thường đông đúc hơn vào giờ cao điểm. Nếu phụ huynh dừng, đỗ xe tùy tiện, học sinh sang đường thiếu quan sát hoặc điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện, nguy cơ xảy ra tai nạn có thể tăng lên. Vì vậy, ngay từ những ngày đầu năm học, mỗi gia đình cần nhắc nhở con em thực hiện nghiêm các quy định về an toàn giao thông. Phụ huynh đưa đón con cần dừng, đỗ đúng nơi quy định, không dừng xe quá lâu trước cổng trường, không quay đầu hoặc chen lấn tại những khu vực đông người. Học sinh khi tham gia giao thông cần đi đúng phần đường, làn đường; chấp hành tín hiệu đèn giao thông; đội mũ bảo hiểm đúng quy định khi sử dụng xe máy điện, xe gắn máy, xe đạp điện thuộc diện phải đội mũ; không dàn hàng ngang, không phóng nhanh, vượt ẩu. Đặc biệt, phụ huynh cần tuyệt đối không giao phương tiện cho con khi chưa đủ tuổi hoặc chưa đủ điều kiện điều khiển. Một điều rất đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn: người lớn hãy làm gương cho trẻ. Khi cha mẹ đội mũ bảo hiểm, chấp hành tín hiệu giao thông, dừng đỗ đúng quy định thì chính những hành động ấy trở thành bài học trực quan và lâu dài đối với con em mình.
Không để bạo lực làm tổn thương tuổi học trò
Trường học phải là nơi học sinh cảm thấy an toàn và được tôn trọng. Thế nhưng, bạo lực học đường vẫn có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức: từ xô xát, đánh nhau, đe dọa, xúc phạm đến cô lập, tẩy chay hoặc lan truyền những nội dung làm tổn thương người khác trên mạng xã hội. Điều đáng nói là không phải lúc nào những tổn thương của học sinh cũng dễ dàng nhận thấy. Một em học sinh trở nên ít nói, ngại đến trường, kết quả học tập giảm sút hoặc thường xuyên thu mình có thể đang gặp một vấn đề nào đó mà người lớn chưa biết. Vì vậy, xây dựng trường học an toàn không chỉ là tăng cường nội quy, kỷ luật mà còn cần sự lắng nghe và chia sẻ. Thầy cô cần quan tâm đến học sinh, cha mẹ cũng cần dành thời gian trò chuyện với con để phát hiện sớm những biểu hiện bất thường cùng kịp thời hỗ trợ.
An toàn trên môi trường mạng cũng là an toàn học đường
Nếu trước đây việc bảo vệ học sinh chủ yếu được đặt trong phạm vi trường lớp, thì ngày nay, không gian mạng cũng là một phần trong đời sống của các em. Điện thoại thông minh, mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến và công cụ trí tuệ nhân tạo mang đến nhiều cơ hội học tập, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro. Học sinh có thể gặp thông tin sai lệch, nội dung độc hại, lời mời gọi đáng ngờ, lừa đảo trực tuyến hoặc những hành vi bắt nạt trên mạng. Vì vậy, các em cần được trang bị kỹ năng số để biết điều gì nên xem, điều gì không nên chia sẻ và khi nào cần tìm sự giúp đỡ. Không đăng tải thông tin cá nhân một cách tùy tiện. Không chia sẻ hình ảnh, video của người khác khi chưa được đồng ý. Không tham gia bình luận xúc phạm, chế giễu hay cổ súy cho bạo lực. Đặc biệt, khi gặp một tin nhắn đáng ngờ, một lời mời kết bạn bất thường hoặc một nội dung khiến bản thân lo lắng, các em không nên tự giải quyết trong im lặng mà hãy nói với cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy. An toàn trên mạng cũng chính là bảo vệ chính mình ngoài đời thực.
Đừng để áp lực điểm số lấy đi niềm vui học tập
Một năm học là hành trình để học sinh trưởng thành, chứ không chỉ là cuộc chạy đua về điểm số. Mỗi học sinh có năng lực, sở trường và tốc độ phát triển khác nhau, nên gia đình và nhà trường cần tạo động lực để học sinh nỗ lực nhưng không quá áp lực. Phụ huynh cần tránh so sánh con mình với những đứa trẻ khác. Một câu nói tưởng như động viên nhưng nếu lặp đi lặp lại có thể trở thành áp lực đối với trẻ. Thay vì chỉ quan tâm đến điểm số, cha mẹ hãy ghi nhận sự tiến bộ của con, dù đó là một bước tiến nhỏ. Một học sinh biết cố gắng, biết chịu trách nhiệm, biết tôn trọng người khác và biết vượt qua khó khăn cũng là một học sinh đang thành công. Định hướng của ngành Giáo dục trong năm học 2026–2027 cũng nhấn mạnh việc xây dựng văn hóa học đường toàn diện, thiết thực, trên nền tảng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kỷ cương và nhân văn; đồng thời chú trọng tư vấn tâm lý, sức khỏe học đường và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.
Phòng tránh tai nạn thương tích từ những việc nhỏ
Bên cạnh giao thông và môi trường học đường, phòng tránh tai nạn thương tích cũng cần được quan tâm thường xuyên. Học sinh cần được nhắc nhở không chơi ở những khu vực nguy hiểm, không leo trèo ở nơi không an toàn, không tự ý tiếp cận ao hồ, sông suối, kênh mương, công trình xây dựng hoặc những khu vực đang thi công. Khi tham gia các hoạt động thể thao, cần sử dụng trang thiết bị phù hợp, khởi động đầy đủ và tuân thủ hướng dẫn của giáo viên. Đối với các trường có tổ chức ăn bán trú, vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm, nước uống, nhà vệ sinh và môi trường học tập cũng cần được quan tâm thường xuyên. Bởi một môi trường học tập tốt không chỉ là nơi có phòng học khang trang, mà còn phải là nơi học sinh được bảo đảm sức khỏe và an toàn mỗi ngày.
Gia đình – nhà trường – xã hội cùng đồng hành
Không một nhà trường nào có thể bảo đảm an toàn cho học sinh nếu thiếu sự phối hợp của gia đình. Và ngược lại, gia đình cũng khó có thể bảo vệ con em một cách đầy đủ nếu thiếu sự đồng hành của nhà trường và cộng đồng. Vì vậy, cần hình thành sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình – nhà trường – xã hội. Nhà trường chủ động giáo dục kỹ năng, xây dựng môi trường học tập an toàn, phát hiện và hỗ trợ những trường hợp có nguy cơ. Gia đình quan tâm đến tâm lý, sức khỏe, việc học và các mối quan hệ của con; đồng thời hướng dẫn con sử dụng thiết bị số, mạng xã hội một cách có trách nhiệm. Các lực lượng chức năng, đoàn thể và cộng đồng cùng tham gia bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn và các nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em. Khi mỗi bên đều làm tốt phần việc của mình, học sinh sẽ có một “vòng tròn an toàn” rộng hơn để học tập và trưởng thành.
Một năm học mới đã bắt đầu. Hãy cùng nhau – từ nhà trường, gia đình đến toàn xã hội – tạo dựng một môi trường để mỗi học sinh trên địa bàn xã Thăng Bình “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui, mỗi ngày học tập là một ngày trưởng thành và mỗi ngày trở về nhà là một ngày bình an”!